szkolny program profilaktyczny
Almalo - I Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach
E-mail : Roman Pitak.

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI
ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W MYŚLENICACH
W rozumieniu potocznym profilaktyka oznacza zapobieganie występowaniu zjawisk niepożądanych. Według W. Okonia profilaktyka to ogół działań zapobiegających niepożądanym zjawiskom w rozwoju i zachowaniu się ludzi. W pedagogice oznacza zapobieganie powstawaniu u dzieci niepożądanych przyzwyczajeń i postaw, błędów w uczeniu się lub postawie ciała. W tym znaczeniu profilaktyka oznacza wszelkie pożądane oddziaływanie pedagogiczne, wytwarzając bowiem jakieś wartościowe cechy, jednocześnie zapobiega powstawaniu cech niepożądanych lub ich utrwaleniu się (1 Por. W. Okoń, Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa 1998, s. 315-316.)
Współczesne podejście profilaktyki obejmuje trzy stopnie działań profilaktycznych:
profilaktyka stopnia I skierowana do grup niskiego ryzyka, obejmująca szerokie i niezdiagnozowane grypy osób, której celem jest promocja zdrowego stylu życia oraz opóźnienie wieku inicjacji zachowań ryzykownych;
profilaktyka stopnia II adresowana do grup podwyższonego ryzyka i osób po inicjacji zachowań ryzykownych, której celem jest obniżenie czasu i głębokości dysfunkcji oraz wycofanie się z ryzykownego działania;
profilaktyka stopnia III skierowana do grup wysokiego ryzyka obejmująca działania lecznicze, rehabilitacyjne oraz resocjalizacyjne, której celem jest przeciwdziałanie rozszerzaniu się degradacji społecznej oraz powrót do normalnego funkcjonowania.
Przeprowadzone badania ankietowe wskazały na konieczność ujęcia w Szkolnym Programie Profilaktyki przede wszystkim działań z obszaru profilaktyki I, II stopnia ale również obejmujące zakres profilaktyki III stopnia w stosunku do uczniów wykazujących wysoki stopień ryzyka patologii społecznych. Szkolny Program Profilaktyki koncentruje się przede wszystkim na redukcji i eliminacji czynników ryzyka (min. osobowościowych, rodzinnych i środowiskowych) oraz wzmacnianiu czynników chroniących (min. zainteresowanie nauką szkolną, poszanowanie norm i autorytetów, wzmacnianie więzi emocjonalnej z rodziną, działalność w konstruktywnych grupach rówieśniczych) przed występowaniem wśród młodzieży zachowań ryzykownych (alkoholizm, narkomania, nikotynizm, przemoc, wczesna inicjacja seksualna).

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI
Szkolny Program Profilaktyki został opracowany na podstawie przeprowadzonych w latach 2003/04 i 2004/05 badań ankietowych. Ankieta w roku 2003 przeprowadzona była na grupie reprezentacyjnej ok. 150 uczniów klas I-IV i dotyczyła zagadnień: uzależnienia, stresu, zdrowego trybu życia. Badania ankietowe z 2004 roku obejmowały wszystkich uczniów klas I-II oraz wybranych uczniów klas III (ok. 700 osób) i obejmowała zagadnienia : uzależnienia, przemocy, stresu, molestowania seksualnego.
Szkolny Program Profilaktyki opracowany przez zespół w składzie:
przewodnicząca:Grażyna Kucharczyk – nauczyciel biologii i wf
 Grażyna Łętocha – nauczyciel biologii
 Małgorzata Twardowska – nauczyciel biologii
 Katarzyna Daca – nauczyciel wf
 Ryszard Paliński – nauczyciel wf
 Agnieszka Proszek – wicedyrektor
 Ewa Paniak
   
 
Szkolny Program Profilaktyki został opracowany na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych w latach 2003/04 i 2004/05. Ankieta w roku szkolnych 2003 poświęcona
1Podstawy prawne.
2Cel ogólny.
3Zawartość, zakres i formy oddziaływań.
Ad 1.Podstawy prawne.
 Konstytucja art. 72
 Konwencja o prawach dziecka – 1989.art.3,19,33
 Ustawa o systemie oświaty
(zapis postulujący wprowadzenie programów profilaktycznych)
 Rozporządzenie o podstawie programowej
 Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii z 24.04.1997r.
 Rozporządzenie MENiS z dnia 31.01.2002r.
dot. ramowych statutów publicznych szkół
  Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19.08.1994r.
 Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami
używania tytoniu z dnia 09.11.1995r.
 Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi z dnia 26.10.1982r.
Ad 2.Cel ogólny:
 „Ochrona ucznia przed zagrożeniami rozwoju, zaspokajaniu
potrzeb psychicznych, pomocy w realizowaniu celów rozwojowych
i uczenie umiejętności radzenia sobie z trudnościami w życiu.”
Ad 3.Program Profilaktyki Zespołu Szkół Ogólnokształcących
w Myślenicach skierowany jest do nauczycieli, rodziców i uczniów.
Obszary działania:
1 Przeciwdziałanie alkoholizmowi
2Zapobieganie wagarowaniu
3Profilaktyczny program walki ze stresem
4Profilaktyka nowotworów (wykrywanie raka piersi)
5Podejmowanie działań wobec uczniów, których rodzice przebywają za granicą.

Zagadnienia do programu profilaktycznego i wychowawczego szkoły.
1Psychologiczne skutki sytuacji kryzysowych.
-Stres i jego wpływ na zachowanie ludzi
-Reakcje człowieka na stres
-Jak radzić sobie ze stresem
-Choroby cywilizacyjne (nerwice, zawał serca, miażdżyca, choroby układu nerwowego)
-Zdrowy tryb życia („dbanie o ciało i ducha”)
2Rola jednostki w kształtowaniu własnego i społecznego bezpieczeństwa.
-Przestępczość, rodzaje i przyczyny.
-Rodzaje patologii społecznych wśród dzieci i młodzieży/nikotynizm, uzależnienia od alkoholu, narkomania?
-Zachowania pro społeczne sprzyjające bezpieczeństwu własnemu i społecznemu.
3 Postępowanie w przypadku różnego rodzaju zagrożeń związanych z czasem pokoju.
4Kształtowanie otwartości i wrażliwości na potrzeby innych.
5Kształtowanie odpowiednich postaw obywatelskich
-Uczestnictwo w uroczystościach państwowych/ 11 listopada, 3 maja/
6Organizacja i prowadzenie akcji ratowniczej w rejonie porażenia, zagrożeń.
7Komunikacja interpersonalna.
   
   



    
PROFILAKTYKA UZALEŻNIAŃ
CEL ZADANIE SPOSÓB
REALIZACJI
TERMINREALIZA
TORZY
Profilaktyka
pierwszorzędowa
Poczucie własnej wartości spełnienie oczekiwań
społecznych
kształtowanie sytemu wartości
kształtowanie postawy asertywnej– umiejętność
odmawiania
komunikowanie interpersonalne
poszukiwanie pracy, wybieranie zawodów
Warsztaty
GDDW
Według harmon-
ogramu

Wychowawcy
Pedagog

    
I. PRZECIWDZIAŁANIE ALKOHOLIZMOWI
CELZADANIE SPOSÓB
REALIZACJI
TERMINREALIZA
TORZY
Uczeń zna wpływ alkoholu
na organizm
Dostarczanie wiedzy nt. wpływu alkoholu na organizm, chorób będących następstwem nadużywania alkoholuLekcje
biologii
GDDW
Spektakl
teatralny
Cały rok
Biolodzy
Wychowawcy
Pedagog
Zna etapy
uzależnienia
Zapoznanie uczniów z opisem etapów uzależnieniaCały rok 
Zna konsek-
wencje społeczne
alkoholizmu
Zapoznanie uczniów z negatywnym wpływem alkoholizmu na relację w obrębie rodziny i najbliższego środowiskaCały rok 
Potrafi aktywnie
spędzać
wolny czas
Propagowanie aktywnego spędzania wolnego czasuOrganizacja
zajęć
pozalek-
cyjnych,
wycieczek
Cały rok 
Współpraca rodziców
z wychowawcą klasy
Dostarczanie informacji o wynikach ankiety dotyczącej alkoholizmu wśród młodzieży
Zapoznanie rodziców ze Statutem Szkoły i regulaminem wycieczek szkolnych
Zebrania
rodziców
Cały rokWychowawcy

    
II. PRZECIWDZAIŁANIE NARKOMANII I NIKOTYNIZMOWI
CELZADANIE SPOSÓB
REALIZACJI
TERMINREALIZA
TORZY
Uczeń wie co to
jest uzależnienie
i zna mechanizmy
uzależnień
Dostarczanie wiedzy
nt. mechanizmów uzależnień
GDDW
Spotkanie z policją lub osobą uzależnioną
Warsztaty szkoleniowe dla uczniów i rodziców.
Plakaty przygotowane przez uczniowską Sekcję Profilaktyki.
Cały okres realizacjiBiolodzy
Wychowawcy
Pedagog
Uczeń wie do kogo i gdzie może zwrócić się o pomoc w sytuacji zagrożenia uzależnieniem.Zapoznanie się z formami pomocy osobom
uzależnionym i zagrożonym uzależnieniami
Działalność uczniowskiej Sekcji Profilaktyki.
Zajęcia na GDDW
Przekazanie informacji na temat
działających ośrodków leczących uzależnienia
Cały okres realizacji 
Uczeń zna konsekwencje społeczne, zdrowotne i psychologiczne sięgania po substancje psychoaktywne.Zapoznanie uczniów z negatywnym wpływem substancji psychoaktywnych na organizm i relacje interpersonalne oraz funkcjonowanie społeczne.Warsztaty szkoleniowe
dla uczniów
GDDW
Spektakle teatralne.
Cały okres realizacji, według harmonogramu 
Ukazanie działań i zachowań alternatywnychPropagowanie aktywnego spędzania wolnego czasuOrganizacja zajęć pozalekcyjnych, wycieczek, imprez szkolnych, akcji profilaktycznych.Cały okres realizacji 
Współpraca rodziców z wychowawcą klasyDostarczanie informacji o wynikach ankiety dotyczącej narkomanii wśród młodzieżyZebrania rodziców
Prelekcje „Jak rozpoznać, że dziecko bierze”
Cały okres realizacjiWychowawcy
Pedagog

    
ZAPOBIEGANIE WAGAROWANIU
CELZADANIE SPOSÓB
REALIZACJI
TERMINREALIZA
TORZY
I.    NAUCZYCIEL
wspomaga ucznia w  budowaniu poczucia własnej wartościprzygotowanie nauczycieli do realizacji programu profilaktycznegoSzkoleniowe rady pedagogiczneCały okres realizacji 
zna przyczyny wagarów i potrafi skuteczne motywować uczniów do udziału w zajęciachopracowanie sposobów motywowania uczniów do uczestnictwa w zajęciach, zaniechania wagarówRozmowy indywidualne
Pogadanki na temat motywowania uczniów
kontrola frekwencji uczniów Kontrola dzienników
Kontrola uczniów wagarujących
II UCZEŃ
zna konsekwencje opuszczania zajęć szkolnychzapoznanie uczniów ze Statutem Szkoły, regulaminem klasyfikowania i oceniania , programem wychowawczym szkołyGDDWWrzesień 
umie właściwie planować pracę w krótkim i długim przedziale czasowymKształtowanie umiejętności planowania i organizowania czasu – układanie planów pracy: tygodniowego, miesięcznego okresowegoIndywidualne rozmowy
GDDW
Wrzesień/październik 
korzysta z pomocy koleżeńskiej lub zwraca się o pomoc do nauczyciela w przypadku trudności w nauceOrganizowanie w obrębie klasy pomocy koleżeńskiej, wspomaganie ucznia mającego trudności w nauce przez nauczyciela, chwalenie jego postępówPowoływanie „zespołów pomocy uczniowskiej" w klaasachCały okres realizacji 
potrafi konsekwentnie dążyć do wyznaczonych sobie celów
Zachęcanie uczniów do udziału w kółkach zainteresowań, zawodach, konkursach, olimpiadach
Zajęcia pozalekcyjne 
III. RODZICE
potrafią współpracować z wychowawcąDostarczanie rzetelnej informacji o frekwencji i postępach w nauce dzieckaZebrania z rodzicamiCały okres realizacji 

    
PROFILAKTYCZNY PROGRAM WALKI ZE STRESEM
CELZADANIE SPOSÓB
REALIZACJI
TERMINREALIZA
TORZY
Potrafi określić istotę stresu .Pogłębić wiedzę uczniów nt. stresuLekcje biologii
GDDW, w-f.
Cały okres realizacjiBiolodzy
Wychowawcy
Nauczyciele w-f.
Zna podłoże biologiczne stresu
Potrafi rozpoznać objawy sytuacji stresowej
Rozwijać umiejętności
redukowania stresu
doraźnego i długofalowego.
Szkolenie nauczycieli
i wychowawców do
prowadzenia bloku lekcji
„Stres pod kontrolą”
Cały okres realizacji 
Zna strategię działania stresuPobudzać zainteresowania uczniów
sprawami zdrowia.
GDDWCały okres realizacji 
Umie redukować stres i zapobiegać
jego niekorzystnym dla zdrowia skutkom..
Kształtować umiejętność radzenia sobie ze stresem i zapobiegać jego niekorzystnym skutkom.GDDWCały okres realizacji 

    
PROFILAKTYCZNY PROGRAM RAKA SUTKA
CELZADANIE SPOSÓB
REALIZACJI
TERMINREALIZA
TORZY
Uczennica zna czynniki powstawania raka piersi.Dostarczenie rzetelnej wiedzy o czynnikach sprzyjających powstanie raka piersi.Lekcje biologii
GDDW, w-f.
Według harmonogramuWychowawcy
Nauczyciele :
M. Twardowska,
G. Kucharczyk.
Uczennica zna techniki
badania raka piersi.
Zapoznanie z technikami badania piersi.Spotkanie z uczniami klas maturalnych6.03.2004
Potrafi określić objawy raka piersi.Przedstawienie najczęściej występujących objawów raka piersi.Ćwiczenia na fantomie
Rozdawanie ulotek
Według harmonogramu
Systematycznie dokonuje badania piersi.Wdrażanie do systematycznej samokontroli.Uczniowska akcja przeciwdziałania raka piersiWedług harmonogramu

    
PROFILAKTYCZNY PROGRAM „EUROSIEROTY”
CELZADANIE SPOSÓB
REALIZACJI
TERMINREALIZA
TORZY
Zapoznanie się z problemem „eurosierot” na terenie szkołyPozyskanie informacji o uczniach, których rodzice przebywają za granicąAnkiety, rozmowy indywidualneCały rokWychowawcy Pedagog, Wicedyrektor
Ocena wpływu przebywania rodziców za granicą na postawę i rozwój uczniaZapoznanie się z warunkami bezpieczeństwa i prawidłową opieką sprawowaną nad uczniamiRozmowy indywidualne, rozmowy z pracownikami GOPS i MOPScały okres realizacjiWychowawcy, Pedagog
Pomoc uczniom mającym kołopoty z adaptacją w nowej sytuacji życiowejRozpoznanie problemu : 1) pomoc psychologiczno – pedagogiczna. 2) pomoc dydaktyczna np. udział uczniów w bezpłatnych kółkach i innych zajęciach pozalekcyjnych.Omówienie rozwiązań, form pomocy podczas posiedzeń Rady Pedagogicznej oraz na spotkaniach z rodzicami.Cały rokDyrekcja, Pedagog, Wychowawcy.


© copyright 2003 by Liceum Ogólnokształcące im. T.Kościuszki w Myślenicach. Realizacja i uaktualnienia: © DeDe, 2003.